Performans ve Süreç Değerlendirme Ölçeği Oluşturucu

Materyaal Performans ve Süreç Değerlendirme Ölçeği Oluşturucu; öğretmenlerin ders içi etkinlik, proje, performans görevi, süreç takibi ve ders ödevi için ölçütlere dayalı değerlendirme tabloları hazırlamasına yardımcı olan ücretsiz bir çevrim içi araçtır.

Değerlendirme kriterlerinizi oluşturabilir, her kritere puan verebilir, öğrenci listenizi ekleyebilir ve sonuçları düzenli bir tabloda görüntüleyebilirsiniz. Hazırladığınız ölçeği desteklenen seçeneklere göre Word, Excel veya PDF biçiminde indirebilirsiniz.

Araç, Millî Eğitim Bakanlığının ölçme ve değerlendirme yaklaşımı ile e-Müfredat uygulamaları dikkate alınarak geliştirilmiştir. Ölçeği kullanmadan önce kriterlerin dersinizin öğrenme çıktıları, öğrencilerin yaş düzeyi ve okulunuzun güncel uygulamalarıyla uyumunu kontrol etmeniz önerilir.

Değerlendirme Ölçeği Nedir?

Değerlendirme ölçeği, öğrenciden beklenen bir çalışma veya performansı önceden belirlenen ölçütlere göre değerlendirmek için kullanılan araçtır.

İyi hazırlanmış bir ölçek:

• Öğrenciden ne beklendiğini açıklar.

• Değerlendirmeyi daha şeffaf hâle getirir.

• Benzer performanslara benzer puan verilmesini destekler.

• Güçlü ve geliştirilmesi gereken alanları gösterir.

• Öğretmenin değerlendirme sürecini düzenler.

• Öğrenciye açıklayıcı geri bildirim verilmesine yardımcı olur.

Ölçek hazırlanırken “iyi”, “başarılı” veya “yeterli” gibi tek başına belirsiz ifadeler yerine gözlenebilir ve anlaşılır davranışlar kullanılmalıdır.

Hangi Çalışmalar İçin Kullanılabilir?

Ders içi performans

Öğrencinin derse hazırlığı, katılımı, sorumluluklarını yerine getirmesi ve ders içi çalışmalarını değerlendirmek için kullanılabilir.

Süreç değerlendirmesi

Yalnızca ortaya çıkan son ürünü değil, öğrencinin çalışma sürecini, gelişimini, düzenliliğini ve geri bildirimleri uygulama durumunu izlemek için kullanılabilir.

Proje değerlendirmesi

Araştırma, kaynak kullanımı, içerik doğruluğu, planlama, özgünlük, sunum ve zaman yönetimi gibi ölçütler belirlenebilir.

Ders ödevi değerlendirmesi

Ödevin zamanında teslimi, yönergeye uygunluğu, içerik kalitesi, düzeni ve kaynak kullanımı değerlendirilebilir.

Sunum değerlendirmesi

Konuya hâkimiyet, anlatımın açıklığı, görsel kullanımı, süre yönetimi ve sorulara verilen cevaplar için ölçek hazırlanabilir.

Grup çalışması

Görev paylaşımı, iş birliği, iletişim, sorumluluk ve ortaya çıkan ortak ürün değerlendirilebilir.

Haftalık ödev takibi

Öğrencilerin haftalık görevleri, teslim durumu ve çalışma düzeni puanlı veya puansız bir takip çizelgesinde gösterilebilir.

Değerlendirme Ölçeği Nasıl Hazırlanır?

Ders ve çalışma bilgilerini girin

Dersin adını, sınıfı, şubeyi, öğretmeni, çalışmanın türünü ve değerlendirme tarihini belirleyin.

Değerlendirme amacını belirleyin

Ölçeğin neyi değerlendireceğini açıkça tanımlayın. Aynı tabloda birbiriyle ilgisiz çok sayıda davranışı ölçmeye çalışmayın.

Kriterleri oluşturun

Öğrenciden beklenen davranışları gözlenebilir ve anlaşılır cümlelerle yazın.

Örnek kriterler:

• Çalışmasını yönergeye uygun biçimde hazırlar.

• Güvenilir ve çeşitli kaynaklardan yararlanır.

• Kaynaklarını açık biçimde belirtir.

• Bilgileri doğru ve anlaşılır biçimde sunar.

• Çalışmasını zamanında teslim eder.

• Görsel ve yazılı materyalleri amaca uygun kullanır.

• Sorulara gerekçeli cevaplar verir.

• Grup içindeki sorumluluklarını yerine getirir.

Kriterleri alt bölümlere ayırın

Araç destekliyorsa bir ölçütü 1–5 alt parçaya ayırabilirsiniz. Her alt parçanın neyi değerlendirdiğini açıkça yazın.

Puanları belirleyin

Her kriterin önemine göre maksimum puanını belirleyin. Puanların öğrenme hedefleriyle orantılı olmasına dikkat edin.

Toplam puanı kontrol edin

100 puanlık bir ölçek hazırlıyorsanız kriterlerin maksimum puan toplamının 100 olduğundan emin olun. Sistem farklı bir toplam algıladığında uyarı gösterebilir.

Öğrenci listesini ekleyin

Öğrencileri tek tek ekleyebilir veya desteklenen toplu liste alanına kopyaladığınız listeyi yapıştırabilirsiniz.

Puanları girin

Bilgisayarda yön tuşları ve Enter ile hücreler arasında ilerleyebilir; desteklenen mobil cihazlarda sayısal klavyeden yararlanabilirsiniz.

Sonuçları kontrol edin

Öğrenci adlarını, okul numaralarını, kriterleri, puan sınırlarını ve toplamları kontrol edin.

Belgenizi indirin

Son kontrolün ardından ölçeğinizi Word, Excel veya PDF biçiminde indirin.

Etkili Kriter Nasıl Yazılır?

Gözlenebilir olmalıdır

“Konuyu iyi bilir” yerine “konuyla ilgili temel kavramları doğru açıklar” gibi gözlenebilir bir ifade kullanın.

Tek bir davranışa odaklanmalıdır

“Kaynakları doğru kullanır ve sunumunu zamanında yapar” ifadesi iki farklı davranış içerir. Bunları ayrı kriterlere bölmek daha doğru değerlendirme sağlar.

Öğrencinin yaşına uygun olmalıdır

Kriterlerde öğrencinin anlamakta zorlanacağı teknik ve karmaşık ifadeler kullanılmamalıdır.

Görevin amacıyla ilişkili olmalıdır

Görsel tasarımın öğrenme hedefi olmadığı bir çalışmada sayfa süslemesine yüksek puan verilmemelidir.

Puanlanabilir olmalıdır

Kriterin hangi durumda tam, kısmi veya sıfır puan alacağı öğretmen ve öğrenci tarafından anlaşılabilmelidir.

Puanları 100’e Göre Dağıtma

100 puanlık bir değerlendirme ölçeğinde bütün kriterlerin maksimum puan toplamı 100 olmalıdır.

Örnek bir proje dağılımı:

• İçerik doğruluğu: 30 puan

• Kaynak kullanımı: 20 puan

• Yönergeye uygunluk: 15 puan

• Özgünlük ve yorumlama: 15 puan

• Sunum ve anlatım: 10 puan

• Zamanında teslim: 10 puan

Toplam: 100 puan

Bu dağılım yalnızca örnektir. Kriterler ve puanlar dersin öğrenme hedeflerine ve verilen görevin niteliğine göre değiştirilmelidir.

Öğrenci Listesi Nasıl Eklenir?

Tek tek öğrenci ekleme

Öğrenci adlarını ve gerekiyorsa okul numaralarını ilgili alanlara tek tek yazabilirsiniz.

Toplu liste yapıştırma

e-Okul veya Excel’den yetkili olarak aldığınız listeyi “Toplu Liste Yapıştır” alanına ekleyebilirsiniz. Araç, desteklenen liste yapılarında okul numarası ve öğrenci adlarını ayırmaya yardımcı olabilir.

Listeyi ekledikten sonra şu kontrolleri yapın:

• Öğrenci sayısı doğru mu?

• Ad ve soyadlar doğru ayrılmış mı?

• Okul numaraları doğru öğrenciyle eşleşmiş mi?

• Başlık satırı öğrenci olarak eklenmiş mi?

• Boş satırlar veya tekrarlar var mı?

• Türkçe karakterler doğru görünüyor mu?

Öğrenci listesini yetkisiz kişilerle paylaşmayın ve ekran görüntülerini herkese açık ortamlarda yayımlamayın.

Not Girişi Nasıl Yapılır?

Bilgisayarda kullanım

Yön tuşlarıyla hücreler arasında hareket edebilir ve Enter tuşuyla sonraki alana geçebilirsiniz. Bu özellik çok sayıda öğrenci için seri veri girişini kolaylaştırabilir.

Mobil kullanım

Desteklenen mobil cihazlarda puan alanlarına dokunduğunuzda sayısal klavye açılabilir. Küçük ekranda veri girerken öğrenci ve kriter eşleşmesini dikkatle kontrol edin.

Puan sınırı kontrolü

Girilen puan kriterin maksimum değerini aşıyorsa sistem uyarı verebilir veya girişi sınırlandırabilir. Sonuçları indirmeden önce hatalı veya boş puan alanlarını kontrol edin.

Çıktı Seçenekleri

Excel çıktısı

Puanları tablo biçiminde incelemek, hesaplamaları kontrol etmek ve gerektiğinde ek düzenleme yapmak için kullanılabilir.

Word çıktısı

Okul, ders, öğrenci ve değerlendirme bilgilerini düzenlenebilir belge biçiminde saklamak için kullanılabilir.

PDF çıktısı

Belgenin sayfa düzenini koruyarak görüntülenmesi, yazdırılması ve yetkili kişilerle paylaşılması için uygundur.

İndirme düğmelerinde dosya türünü açıkça belirtin:

• Değerlendirme Ölçeğini Excel Olarak İndir

• Değerlendirme Ölçeğini Word Olarak İndir

• Değerlendirme Ölçeğini PDF Olarak İndir

• Yazdırma Ön İzlemesini Aç

Dosya biçimlerinin Türkçe karakterleri ve tablo çizgilerini koruyacak şekilde hazırlanması hedeflenir. Kullanılan ofis yazılımı ve yazıcı ayarları farklılık gösterebileceğinden çıktı mutlaka kontrol edilmelidir.

Adil ve Güvenilir Değerlendirme İçin Öneriler

Kriterleri önceden paylaşın

Ölçeği çalışmaya başlamadan önce öğrencilerle paylaşmak beklentileri daha anlaşılır hâle getirir.

Aynı kriterleri tutarlı uygulayın

Bütün öğrencileri aynı görev için aynı temel kriterlerle değerlendirin. Gereken bireysel düzenlemeleri öğrencinin eğitim ihtiyacına göre planlayın.

Yalnızca son ürüne bakmayın

Proje ve performans çalışmalarında planlama, araştırma, geri bildirim ve düzeltme süreçlerini de dikkate alın.

Gerekçe ve geri bildirim verin

Puanın yanında öğrencinin güçlü yönünü ve geliştirebileceği noktayı açıklayan kısa geri bildirim sunun.

Tek bir ölçeğe dayanmayın

Öğrencinin gelişimini yalnızca bir performans görevi veya tek bir ölçekle değerlendirmeyin. Farklı gözlem ve ölçme araçlarından yararlanın.

Kişisel özellikleri puanlamayın

Öğrencinin kişiliğini değil, görev kapsamında gözlenebilen çalışma ve davranışlarını değerlendirin.

Öğrenci Verilerinin Korunması

Değerlendirme tabloları öğrenci adı, okul numarası ve puan gibi kişisel bilgiler içerir. Bu nedenle yalnızca gerekli verileri kullanın.

Aşağıdaki noktalara dikkat edin:

• Öğrenci listelerini herkese açık ortamlarda paylaşmayın.

• Puanların göründüğü ekran görüntülerini yayımlamayın.

• Dosyaları yetkisiz kişilerle paylaşmayın.

• Ortak kullanılan cihazlarda indirilen dosyaları koruyun.

• Kurumunuzun belge saklama ve imha kurallarına uyun.

• Veri girmeden önce aracın güncel gizlilik açıklamasını inceleyin.

• Araç tarayıcı üzerinde çalışıyorsa bunun kapsamını açıkça açıklayın.

• Teknik olarak doğrulanmadıkça “hiçbir veri sunucuya gönderilmez” iddiasını kullanmayın.

Belgeyi İndirmeden Önce Kontrol Listesi

• Okul, ders, sınıf ve şube bilgileri doğru mu?

• Değerlendirmenin amacı açık mı?

• Kriterler gözlenebilir ve anlaşılır mı?

• Kriterler öğrenme hedefleriyle ilişkili mi?

• Maksimum puanlar doğru mu?

• 100 puanlık ölçekte toplam 100 mü?

• Öğrenci listesinde eksik veya tekrar var mı?

• Okul numaraları doğru öğrenciyle eşleşmiş mi?

• Girilen puanlar maksimum değeri aşıyor mu?

• Boş puan hücresi bulunuyor mu?

• Toplam puanlar doğru hesaplanmış mı?

• Word, Excel veya PDF ön izlemesi kontrol edildi mi?

• Belgede gereksiz kişisel veri bulunuyor mu?